การดูดเสมหะผู้ป่วย คือ วิธีการเอาเสมหะหรือสิ่งแปลกปลอมออกจากทางเดินหายใจของผู้ป่วย โดยการใช้เครื่องดูดเสมหะ วิธีการนี้มักใช้กับผู้ป่วยที่ไม่สามารถไอหรือกลืนเสมหะได้เอง เช่น ผู้ป่วยที่มีอาการไอรุนแรง ผู้ป่วยที่มีภาวะหลอดลมอุดกั้น ผู้ป่วยที่มีภาวะอัมพาต เป็นต้น

การดูดเสมหะผู้ป่วยสามารถทำได้ทั้งแบบผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยใน วิธีการดูดเสมหะผู้ป่วยจะแตกต่างกันไปตามสภาพของผู้ป่วยและอุปกรณ์ที่มีอยู่

อุปกรณ์ที่ใช้ในการดูดเสมหะผู้ป่วย

• เครื่องดูดเสมหะ
• สายดูดเสมหะ
• ถุงมือสะอาด
• หน้ากากอนามัย
• สำลี
• แอลกอฮอล์

วิธีดูดเสมหะผู้ป่วยทางปาก

การดูดเสมหะผู้ป่วยทางปาก เป็นวิธีการดูดเสมหะจากปากของผู้ป่วย เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถไอหรือกลืนเสมหะได้เอง แต่ยังสามารถเปิดปากได้

ขั้นตอน

1. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ
2. สวมถุงมือสะอาด
3. เปิดเครื่องดูดเสมหะ
4. บีบสายดูดเสมหะให้อากาศออก
5. ใส่สายดูดเสมหะเข้าไปในปากของผู้ป่วย ลึกประมาณ 1-2 นิ้ว
6. เปิดเครื่องดูดเสมหะและดูดเสมหะออกมา
7. ปิดเครื่องดูดเสมหะและถอดสายดูดเสมหะออก
8. ล้างปากของผู้ป่วยด้วยน้ำสะอาด

ข้อควรระวัง

• ไม่ควรดูดเสมหะแรงเกินไป เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยบาดเจ็บ
• ไม่ควรดูดเสมหะนานเกินไป เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยเหนื่อยหอบ
• ควรล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ดูดเสมหะทุกครั้งหลังใช้งาน

วิธีดูดเสมหะผู้ป่วยทางท่อช่วยหายใจ

การดูดเสมหะผู้ป่วยทางท่อช่วยหายใจ เป็นวิธีการดูดเสมหะจากท่อช่วยหายใจของผู้ป่วย เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่ไม่สามารถไอหรือกลืนเสมหะได้เอง และใส่ท่อช่วยหายใจอยู่

ขั้นตอน

1. ล้างมือให้สะอาดด้วยสบู่และน้ำ
2. สวมถุงมือสะอาดและหน้ากากอนามัย
3. เปิดเครื่องดูดเสมหะ
4. บีบสายดูดเสมหะให้อากาศออก
5. ใส่สายดูดเสมหะเข้าไปในท่อช่วยหายใจ
6. เปิดเครื่องดูดเสมหะและดูดเสมหะออกมา
7. ปิดเครื่องดูดเสมหะและถอดสายดูดเสมหะออก

ข้อควรระวัง

• ไม่ควรดูดเสมหะแรงเกินไป เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยบาดเจ็บ
• ไม่ควรดูดเสมหะนานเกินไป เพราะอาจทำให้ผู้ป่วยเหนื่อยหอบ
• ควรล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ดูดเสมหะทุกครั้งหลังใช้งาน

การดูดเสมหะผู้ป่วยที่บ้าน

หากผู้ป่วยหรือญาติต้องการดูดเสมหะผู้ป่วยที่บ้าน สามารถขอคำแนะนำจากแพทย์หรือพยาบาลได้ แพทย์หรือพยาบาลอาจแนะนำวิธีดูดเสมหะผู้ป่วยที่บ้านหรือแนะนำอุปกรณ์ดูดเสมหะสำหรับใช้ที่บ้าน

การดูดเสมหะผู้ป่วยเป็นวิธีการที่ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถหายใจได้สะดวกขึ้นและบรรเทาอาการไอได้ การดูดเสมหะควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญหรือผู้ที่ได้รับการฝึกอบรมมาเป็นอย่างดี